Ondersteuning: gunst of recht?

Het VN verdrag voor de rechten van mensen met een beperking, beschrijft wat algemene mensenrechten betekenen voor mensen met een handicap. Op de borrelbijeenkomsten van vereniging Inclusie Nederland zijn regelmatig sprekers die in gesprek gaan met bezoekers over wat mensenrechten in de dagelijkse praktijk betekenen. Zo ook mei 2015 op de bijeenkomst in Amsterdam met Assadaaka, Onbeperkt Oost en Platform Gehandicapten Zuidoost waar bezoekers in gesprek gingen met vertegenwoordigers van het stadsbestuur over mensenrechten.

Vrijheid van meningsuiting, vrijheid een gezin te stichten, te mogen gaan en staan waar je wilt, recht op werk naar keuze, bestaanszekerheid, recht op onderwijs; pakken dat soort rechten anders uit voor burgers met een handicap dan voor mensen zonder? Ja, was de conclusie; het pakt zeker anders uit. Gaan en staan waar je wilt, is voor rolstoelers vaak een illusie. Recht op onderwijs lijkt te worden geschonden zodra een school een leerling met een handicap weigert. Bestaanszekerheid is er wel maar de procedure voor het aanvragen van sociale voorziening voelt als onrecht als de aanvragers het gevoel krijgen te moeten bedelen. Dan wordt het recht op aanpassing gevoeld als een gunst waarvoor de ontvanger dankbaar en nederigheid moet tonen.

Nederland heeft als een van de weinige lidstaten van de Europese Unie, het VN verdrag voor rechten van personen met een handicap, dat in 2007 werd getekend, nog altijd niet ingevoerd. 

bijeenkomst Inclusiened, Assadaaka, Onbeperkt Oost, Platform Gehandicapten Zuid Oost, mei 2015. foto: Ronald Blonk.

foto's: Ronald Blonk, PLatform Gehandicapten Zuid Oost

 

Inclusieve buurt in Amsterdam

Actieve leden van Inclusie Nederland in de Indische buurt in Amsterdam Oost streven naar een inclusieve buurt. Ze namen het initiatief voor een petitie, waarvan de tekst luidt: "Wij, buurtbewoners en buurtcomités van de Indische buurt streven ernaar onze buurt tot een inclusieve buurt te maken waar elke inwoner, ongeacht religie, etnische wortels, leeftijd of handicap, gelijke kansen krijgt op werk, op activiteiten in de vrije tijd en op goede scholing in inclusieve scholen.

De Indische buurt is gezegend met een rijke diversiteit , ondermeer qua etnische wortels, religies, leeftijd, inkomen en beperkingen . Deze diversiteit heeft grote voordelen voor een samenleving, mits de verschillende groepen dezelfde kansen krijgen op goede scholing, woning, werk en vrije tijdsbesteding. Om een wijk te creëren waarin iedereen meedoet is het belangrijk om inclusief te denken. Dit betekent dat alle groepen op een gelijkwaardige manier kunnen participeren in onze buurt. De participatie samenleving slaagt alleen wanneer er vanuit een inclusieve benadering wordt gewerkt. Dit betekent dat geen inwoner, ook niet hij/zij met een handicap, wordt uitgesloten van goede scholing en goede kansen om een goed inkomen te verdienen. Waar nodig creëert de lokale overheid (WMO) een inclusieve infrastructuur waardoor bijvoorbeeld alles (openbaar vervoer, scholen en gebouwen) -toegankelijk is, o.a. ook voor rolstoelers, doven en blinden, en elk kind naar de school om de hoek kan, ook alle kinderen met een handicap. Alleen waar kinderen samen leren, leren ze ook om samen te leven en later samen te werken. Waar nodig ondersteunt de lokale overheid in samenwerking met de 60 lokale communities, de individuele inwoner om gelijke kansen te hebben op werk, scholing en activiteiten in de vrije tijd. Dit zal de cohesie bevorderen en dan zal de rijke diversiteit in de Indische buurt haar vruchten afwerpen.

Hoe verhoudt het VN-Verdrag Rechten van Personen met een handicap zich tot de Wmo? Het VN-Verdrag heeft als doel mensen met een handicap gelijkwaardig aan de samenleving te kunnen laten deelnemen. Participatie is ook het centrale thema in de Wmo. Het compensatiebeginsel stelt dat gemeenten voorzieningen dienen te treffen die mensen met een beperking in staat stellen te participeren in de samenleving. Op basis van dit beginsel worden door gemeenten vaak individuele en specifieke voorzieningen getroffen om mensen met een handicap in staat te stellen aan de samenleving te kunnen deelnemen. Echter, door met name algemene voorzieningen toegankelijker te maken, kunnen mensen met een handicap nog beter op een gelijkwaardige manier aan de samenleving deelnemen. Dit heeft naast de vergrote participatiemogelijkheden als groot voordeel dat er geen apart (en vaak duurder) beleid hoeft te worden ontwikkeld voor mensen met een handicap, omdat in een vroeg stadium van het beleidsproces al rekening met hun beperkingen wordt gehouden (=inclusief beleid).

De initiatiefnemers benaderen personen en organsisaties in de buurt om de petitie te onderschrijven en vervolgens actief mee te werken. Hoe gaat dat? Een van de initiatiefnemers: "ik merk dat mensen wel willen luisteren naar mijn verhaal, maar niet allemaal nemen ze het serieus. Mensen zeggen vaak te zullen tekenen, maar niet altijd sturen ze het echt terug. Een erg leuke reactie kwam van dove jongeren die in LT Eetlokaal werken. Ze tekenden allemaal de petitie".